
یکی از مفاهیم کلیدی در بازار فارکس، جفت ارز است. جفت ارز به دو ارز مختلف گفته میشود که در کنار هم قرار میگیرند و قیمت یک ارز بر حسب ارز دیگر مشخص میشود. به عبارتی، با معامله جفت ارز، شما به طور همزمان یک ارز را میخرید و ارز دیگر را میفروشید.
انواع جفت ارز در بازار فارکس عبارت است از: 1- جفت ارزهای اصلی، 2- جفت ارزهای فرعی یا کراس و 3- جفت ارزهای اگزوتیک که هر کدام از این جفت ارزها ویژگیهای خاص خود را دارند برای مثال؛
جفت ارزهای اصلی یک طرف آنها دلار آمریکا قرار دارد و شامل پرکاربردترین و با ثباتترین ارزهای جهان هستند که بیشترین حجم معاملاتی در بازار فارکس را به خود اختصاص دادهاند به همین دلیل کارمزد معاملاتیشان نیز بسیار کمتر از سایر جفت ارزها است.
جفت ارزهای فرعی شامل ارزهای کمکاربردتر و با ثبات کمتر در واقع ارز رایج دو کشور نوسعه یافته در کنار هم قرار گرفته است و مبادله میشود. شناختهشدهترین جفت ارز کراس در بازار فارکس، جفت ارز یورو در مقابل پوند است.
جفت ارزهای اگزوتیک شامل ارزهای کشورهای نوظهور و در حال توسعه هستند که به دلیل حجم معاملاتی بسیار پایین و کارمزد یا همان اسپرد بالا اصلاً توصیه نمیشود که در جفت ارزهای اگزوتیک فارکس ترید کنید.
در این مقاله از تیم همیار کریپتو، به بررسی انواع جفت ارزهای فارکس، شامل جفت ارزهای اصلی، فرعی و اگزوتیک خواهیم پرداخت. همچنین، به ویژگیهای معامله هر نوع جفت ارز و در آخر چند نکته کلیدی برای انتخاب جفت ارز اشاره خواهیم کرد.و ما در آموزش فارکس رایگان به آن اشاره داشتیم.
جفت ارز در بازار فارکس به چه معناست؟
در بازار فارکس، جفت ارز به دو ارز رایج (ارز ملی – ارز فیات) دو کشور مختلف گفته میشود که در مقابل یکدیگر معامله میشوند و قیمت یک ارز بر حسب ارز دیگر مشخص میشود. به عبارتی، شما با معامله جفت ارز، به طور همزمان یک ارز را میخرید و ارز دیگر را میفروشید.
در جفت ارزها، هر ارز فیات با کد مشخصی نشان داده میشود برای مثال USD نماد ارز رایج ایالاتمتحده آمریکاست؛ که US از ابتدای حروف نام ایالاتمتحده آمریکا یعنی United States گرفته شده است و D واحد پول کشور که dollar هست را نمایش میدهد.
به همین ترتیب برای GBP که نماد پوند انگلستان است. دو حرف GB به اول نام کشور انگلستان یعنی Great British برمیگردد و P نماد واحد پول انگلستان یعنی پوند است.
حال زمانی که نماد دو ارز مختلف در کنار هم قرار گرفت با علامت «/» یا «-» ممکن است از هم جدا شوند برای مثال GBP/USD یک جفت ارز در بازار فارکس است. جفت ارز GBP/USD نشان میدهد که ارزش یک پوند در مقابل ارزش دلار آمریکا چقدر است. اگر GBP/USD برابر با 1.2000 باشد، یعنی برای خرید یک یورو باید 1.2000 دلار آمریکا پرداخت کنید.

ارز پایه چیست؟ ارز متقابل چیست؟
در جفت ارز با توجه به اینکه یک ارز در کدام سمت کسر قرار گرفته باشد، نامش متفاوت خواهد بود.
ارز پایه (base currency) اولین ارزی است که در جفت ارزها ذکر میشود؛ یعنی در سمت راست قرار میگیرد. به عبارتی، ارز پایه ارزی است که شما خریداری یا میفروشید. برای مثال در جفت ارز EUR/USD، یورو ارز پایه است. اگر EUR/USD را خریداری میکنید، یورو را خریداری و دلار آمریکا را میفروشید.
ارز متقابل (quote currency) یا «ارز ثانویه» دومین ارزی است که در جفت ارزها ذکر میشود و در سمت چپ جفت ارز قرار میگیرد. به عبارتی، ارز متقابل ارزی است که قیمت ارز پایه را تعیین میکند. در جفت ارز EUR/USD، دلار آمریکا ارز متقابل است. قیمت EUR/USD نشان میدهد که یک یورو به چه تعداد دلار آمریکا معادل است.
در جمع بندی باید گفت:
1- ارز پایه در سمت چپ جفت ارزها و ارز متقابل در سمت راست جفت ارزها قرار میگیرد.
2- ارزش جفت ارزها همیشه بر حسب ارز متقابل نقل میشود. به همین دلیل ارزش هر پیپ در جفت ارزهای مختلف، متفاوت است.
3- هر جفت ارز دارای یک ارز پایه و یک ارز متقابل است.
برای درک راحتتر به مثالهای زیر توجه کنید:
EUR/USD: یورو (ارز پایه) / دلار آمریکا (ارز متقابل)
GBP/JPY: پوند انگلیس (ارز پایه) / ین ژاپن (ارز متقابل)
AUD/CHF: دلار استرالیا (ارز پایه) / فرانک سوئیس (ارز متقابل)

انواع جفت ارزهای بازار فارکس (Pair Currencies)
در بازار فارکس Forex، جفت ارزها (Pair Currencies) به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
1- جفت ارزهای اصلی یا جفت ارزهای ماژور
2- جفت ارزهای فرعی یا جفت ارزهای کراس نام دیگر آنها جفت ارزهای مینور است.
3- جفت ارزهای اگزوتیک یا جفت ارزهای عجیب
جفت ارزهای اصلی (Major Currency Pairs)
جفت ارزهای اصلی پرکاربردترین و نقد شوندهترین جفت ارزها در بازار فارکس هستند. حدود 80% از معاملات فارکس مربوط به جفت ارزهای اصلی است. در جفت ارزهای اصلی، ارزهای پرکاربرد و با ثبات شامل یورو، ین ژاپن، پوند انگلیس و فرانک سوئیس در کنار دلار آمریکا معامله میشوند.
نوسانات این جفت ارزها نسبتاً کم است به همین دلیل پیش بینی قیمت آنها راحت است؛ بنابراین معامله این جفت ارزها برای معاملهگران مبتدی مناسب است.
همهی جفت ارزهای اصلی در بازار فارکس عبارتاند از؛
EUR/USD: یورو / دلار آمریکا
GBP/USD: پوند انگلیس / دلار آمریکا
اکثر معاملات در بازار فارکس روی جفت ارزهای EUR/USD و GBP/USD انجام میشود.
AUD/USD: دلار استرالیا / دلار آمریکا
NZD/USD: دلار نیوزلند / دلار آمریکا
USD/JPY: دلار آمریکا / ین ژاپن
USD/CAD: دلار آمریکا / دلار کانادا
USD/CHF: دلار آمریکا / فرانک سوئیس
جفت ارزهای فرعی (Minor Pairs) یا جفت ارزهای کراس
جفت ارزهای فرعی یا جفت ارزهای کراس که با نام «جفت ارز مینور» (Minor Pairs) هم شناخته میشوند. شامل ارزهای کشورهای توسعه یافته در کنار هم البته بدون حضور دلار آمریکا است. جفت ارزهای کراس نسبت به جفت ارزهای اصلی کمتر معامله میشوند.
در واقع حجم معاملات این جفت ارزها کمتر از جفت ارزهای اصلی و نوسانات آنها بیشتر از جفت ارزهای اصلی است، به همین دلیل معامله این جفت ارزها برای معاملهگران باتجربه مناسب است.
نمونههایی از جفت ارزهای فرعی (تعداد زیادی جفت ارز کراس وجود دارد):
EUR/GBP: یورو / پوند انگلیس – ارزش پیپ جفت ارز EUR/GBP بسیار بالاست.
EUR/JPY: یورو / ین ژاپن
EUR/CHF: یورو / فرانک سوئیس
GBP/JPY: پوند انگلیس / ین ژاپن
AUD/CAD: دلار استرالیا / دلار کانادا
جفت ارزهای اگزوتیک (Exotic Pairs)
جفت ارزهای اگزوتیک یا جفت ارزهای عجیب-غریب، شامل ارزهای کشورهای در حال توسعه و کمتر شناخته شده هستند.
به دلیل حجم معاملاتی پایین در جفت ارزهای اگزوتیک، دستکاری قیمت در آنها بسیار زیاد و عملاً نوسانهای قیمتی غیرمنطقی دارند که پیش بینی و ترید در آنها را سخت میکند؛ بنابراین معامله این جفت ارزها ریسک بسیار بالایی دارد.
از طرفی بازهم به دلیل حجم پایین معاملات در جفت ارزهای اگزوتیک، اسپرد معاملاتی آنها نیز بسیار بالاست.
نمونههایی از جفت ارزهای اگزوتیک:
USD/TRY: دلار آمریکا / لیر ترکیه
EUR/RUB: یورو / روبل روسیه
USD/ZAR: دلار آمریکا / راند آفریقای جنوبی
AUD/NZD: دلار استرالیا / دلار نیوزیلند
GBP/MXN: پوند انگلیس / پزو مکزیک
کورولیشن یا همبستگی در جفت ارزها در فارکس چیست؟
در بازار فارکس، کورولیشن (Correlation) یا همبستگی جفت ارزها به رابطهای گفته میشود که نشان میدهد قیمت دو جفت ارز چگونه و با چه شدتی نسبت به هم حرکت میکند. این همبستگی میتواند مثبت یا منفی باشد:
همبستگی مثبت: وقتی دو جفت ارز در یک جهت حرکت میکنند. بهعنوان مثال، EUR/USD و GBP/USD معمولاً همبستگی مثبت دارند، چون هر دو شامل دلار آمریکا بهعنوان ارز متقابل هستند.
همبستگی منفی: وقتی دو جفت ارز در جهت مخالف حرکت میکنند. مانند EUR/USD و USD/CHF که اغلب عکس هم حرکت میکنند.
معاملهگران حرفهای با بررسی کورولیشن میتوانند ریسک معاملات خود را کاهش دهند و از ورود همزمان به پوزیشنهایی که جهت مشابه دارند و ریسک را دو برابر میکنند، جلوگیری کنند.
چگونه با همبستگی جفت ارزها در فارکس معامله کنیم؟
برای استفاده از کورولیشن در معاملات فارکس، چند روش کاربردی وجود دارد:
مدیریت ریسک: اگر دو جفت ارز همبستگی مثبت بالایی دارند، باز کردن معامله همزمان روی هر دو، ریسک را افزایش میدهد. بهتر است یکی از آنها انتخاب شود.
تأیید تحلیل: اگر تحلیل تکنیکال شما برای دو جفت ارز همبستگی مثبت، سیگنال مشابهی میدهد، اعتبار تحلیل بیشتر میشود.
هَجینگ (Hedging) هوشمند: در شرایطی که بازار نامطمئن است، میتوانید روی دو جفت ارز با همبستگی منفی معامله کنید تا ریسک کلی کاهش پیدا کند.
شناسایی فرصتهای ورود: اگر همبستگی قوی وجود دارد ولی یکی از جفت ارزها حرکت کرده و دیگری هنوز واکنش نشان نداده، ممکن است فرصت ورود فراهم شود.
برای این کار، استفاده از ابزارهایی مثل جدول کورولیشن فارکس یا اندیکاتورهای همبستگی در متاتریدر میتواند بسیار کمککننده باشد.
بهترین جفت ارز برای نوسانگیری چیست؟
برای نوسانگیری (اسکالپ یا معاملات کوتاهمدت)، جفت ارزهایی مناسباند که:
نقدینگی بالا داشته باشند.
اسپرد پایین ارائه دهند.
نوسانات روزانه قابل توجهی داشته باشند.
با توجه به این معیارها، بهترین جفت ارزها برای نوسانگیری عبارتاند از:
EUR/USD: بیشترین حجم معاملات، کمترین اسپرد، حرکات نرم و قابل پیشبینی.
GBP/USD: نوسانات بالاتر از EUR/USD، مناسب برای تریدرهای با تجربه.
USD/JPY: نقدینگی بالا و واکنش سریع به اخبار اقتصادی.
XAU/USD (طلا به دلار): اگرچه ارز نیست، اما به دلیل نوسان زیاد، در بین اسکالپرها محبوب است.
نکته مهم این است که قبل از انتخاب جفت ارز برای نوسانگیری، باید ساعت فعالیت بازار آن جفت ارز (سشن معاملاتی) را هم در نظر بگیرید تا بیشترین نوسان و نقدینگی را داشته باشد.
بهترین جفت ارز برای معامله کدام است؟
انتخاب بهترین جفت ارز برای معامله بستگی به استراتژی، تجربه، و میزان ریسکپذیری شما دارد.
برای معاملهگران مبتدی: EUR/USD بهترین گزینه است، چون اسپرد پایین، حرکات قابل پیشبینی و منابع تحلیلی فراوان دارد.
برای معاملهگران با تجربه: GBP/JPY یا GBP/USD به دلیل نوسانات بیشتر، فرصتهای سودآوری بیشتری ایجاد میکنند، ولی نیازمند مدیریت ریسک بالاتر هستند.
برای معاملهگران میانمدت و بلندمدت: جفت ارزهایی با روندهای بنیادی قوی مثل AUD/USD یا USD/CAD مناسبتر هستند.
به طور کلی، جفت ارزهایی که حجم معاملات بالا، اسپرد پایین، و رفتار قیمتی منطقی دارند، بهترین گزینه برای اکثر معاملهگران به شمار میآیند.
دلایل برتری جفت ارزهای با حجم معاملاتی بالا
جفت ارزهایی که حجم معاملات بالایی دارند، به چند دلیل نسبت به سایر جفت ارزها برتری دارند:
اول از همه، نقدینگی بالا باعث میشود معاملات سریعتر و با قیمت واقعی بازار انجام شود. این یعنی اسلیپیج (اختلاف بین قیمت سفارش و قیمت اجرای معامله) به حداقل میرسد.
دوم، اسپرد پایینتر است. وقتی تعداد زیادی خریدار و فروشنده همزمان فعال هستند، رقابت بین آنها باعث میشود کارمزد اسپرد کاهش پیدا کند و معاملهگر بتواند با هزینه کمتری وارد یا خارج شود.
سوم، تحلیلپذیری بالاتر است. دادههای قیمتی این جفت ارزها شفافتر و واکنش آنها به اخبار اقتصادی قابل پیشبینیتر است.
چهارم، جفت ارزهای پرحجم معمولاً نوسانات متعادلتری دارند؛ به این معنا که جهشهای غیرمنطقی و حرکات ناگهانی شدید کمتر در آنها اتفاق میافتد. همین ویژگی، محیطی امنتر برای معاملهگران تازهکار فراهم میکند.
بهترین جفت ارزها در فارکس
انتخاب بهترین جفت ارز در فارکس بستگی به هدف و سبک معاملاتی شما دارد، اما اگر بخواهیم از دید کلی نگاه کنیم، جفت ارزهای زیر تقریباً برای همه سبکها مناسباند:
EUR/USD: محبوبترین جفت ارز جهان با اسپرد پایین و حرکت روان.
GBP/USD: نوسان بیشتر و فرصتهای معاملاتی متعدد.
USD/JPY: واکنش سریع به اخبار اقتصادی ژاپن و آمریکا.
AUD/USD: تأثیرپذیری از قیمت کالاها، مناسب برای معاملهگرانی که به تحلیل بنیادی علاقه دارند.
این جفت ارزها هم حجم معاملاتی بالایی دارند و هم به دلیل حضور در بازارهای اصلی، اخبار و تحلیلهای فراوانی در دسترس معاملهگران قرار میگیرد.
مقایسه بهترین جفت ارزهای فارکس
اگر بخواهیم بهترین جفت ارزهای فارکس را مقایسه کنیم، باید سه فاکتور مهم را در نظر بگیریم: اسپرد، نوسان، و رفتار قیمتی.
EUR/USD کمترین اسپرد و نقدینگی بسیار بالا دارد، اما نوسان آن نسبت به برخی جفت ارزها کمتر است.
GBP/USD نوسان بیشتری دارد، بنابراین برای تریدرهای باتجربه که به دنبال سودهای بزرگتر هستند جذابتر است.
USD/JPY حرکات قیمتی نرمتری دارد و برای کسانی که دنبال معاملات کمریسکتر هستند، مناسب است.
AUD/USD و USD/CAD بهشدت به قیمت کالاهایی مثل طلا، نفت و مس وابستهاند، بنابراین برای کسانی که اخبار بازار کالا را دنبال میکنند، فرصتهای خوبی ایجاد میکنند.
در نهایت، انتخاب بین این جفت ارزها باید بر اساس سبک ترید، مدیریت سرمایه و سشن معاملاتی انجام شود.
| جفت ارز | اسپرد تقریبی (پیپ) | سطح نوسان روزانه | نقدینگی | ویژگی شاخص |
|---|---|---|---|---|
| EUR/USD | 0.1 | کم تا متوسط | بسیار بالا | محبوبترین جفت ارز با حرکت روان |
| GBP/USD | 0.2 | متوسط تا زیاد | بالا | فرصتهای زیاد به دلیل نوسان بالا |
| USD/JPY | 0.1 | کم | بسیار بالا | حرکت نرم و واکنش سریع به اخبار |
| AUD/USD | 0.2 | متوسط | بالا | تأثیرپذیر از قیمت طلا و کالاها |
| USD/CAD | 0.2 | متوسط | بالا | وابسته به قیمت نفت |
مزایای ترید با جفت ارزها در فارکس
ترید با جفت ارزها در فارکس، به دلیل ساختار خاص این بازار، مزایای قابل توجهی برای معاملهگران دارد:
امکان معامله در هر دو جهت بازار: در فارکس، شما میتوانید هم از رشد قیمت یک ارز سود ببرید (پوزیشن خرید) و هم از کاهش قیمت آن (پوزیشن فروش)، چون همزمان در حال خرید یک ارز و فروش ارز دیگر هستید.
نقدینگی بسیار بالا: جفت ارزهای پرمعامله مثل EUR/USD یا USD/JPY حجم عظیمی از تراکنشهای روزانه را به خود اختصاص میدهند، که باعث میشود سفارشها سریع و با کمترین اسلیپیج اجرا شوند.
تنوع در انتخاب: از جفت ارزهای اصلی با ثبات بیشتر گرفته تا جفت ارزهای فرعی با نوسان بالاتر، طیف گستردهای از فرصتهای معاملاتی وجود دارد.
کارمزد پایین: بهویژه در جفت ارزهای با حجم بالا، اسپرد بسیار کم است و هزینه معاملاتی پایین میآید.
فرصتهای همیشگی: بازار فارکس ۵ روز هفته و ۲۴ ساعته فعال است، بنابراین بسته به تایمزون، همیشه میتوان جفت ارز مناسب برای معامله پیدا کرد.
معرفی جفت ارزهای مهم در فارکس
در بین صدها جفت ارز قابل معامله، چند جفت ارز به دلیل حجم معاملات بالا، نقدینگی مناسب و تأثیرگذاری در بازار جهانی، اهمیت ویژهای دارند:
EUR/USD (یورو / دلار آمریکا): پرمعاملهترین جفت ارز جهان که بیش از ۲۰٪ حجم روزانه بازار فارکس را تشکیل میدهد.
GBP/USD (پوند انگلیس / دلار آمریکا): معروف به «کابل»، نوسانات بیشتری نسبت به EUR/USD دارد و برای تریدرهای باتجربه جذاب است.
USD/JPY (دلار آمریکا / ین ژاپن): از پایدارترین جفت ارزها که به اخبار اقتصادی آمریکا و ژاپن واکنش زیادی نشان میدهد.
USD/CHF (دلار آمریکا / فرانک سوئیس): بهعنوان «پناهگاه امن» در زمان بیثباتی اقتصادی شناخته میشود.
AUD/USD (دلار استرالیا / دلار آمریکا): به قیمت کالاها، مخصوصاً طلا و مواد خام، حساس است.
USD/CAD (دلار آمریکا / دلار کانادا): ارتباط مستقیم با قیمت نفت دارد و در بازار انرژی اهمیت بالایی دارد.
این جفت ارزها نه تنها ابزار اصلی معاملهگران روزانه هستند، بلکه مبنای بسیاری از تحلیلهای اقتصادی و استراتژیهای معاملاتی نیز به شمار میآیند.
| جفت ارز | نام رایج | ویژگی شاخص |
|---|---|---|
| EUR/USD | یورو / دلار آمریکا | پرمعاملهترین جفت ارز جهان با نقدینگی بسیار بالا |
| GBP/USD | پوند انگلیس / دلار آمریکا (کابل) | نوسان بیشتر نسبت به EUR/USD، مناسب تریدرهای باتجربه |
| USD/JPY | دلار آمریکا / ین ژاپن | پایدار و واکنشپذیر نسبت به اخبار اقتصادی آمریکا و ژاپن |
| USD/CHF | دلار آمریکا / فرانک سوئیس | شناختهشده به عنوان «پناهگاه امن» در بیثباتی اقتصادی |
| AUD/USD | دلار استرالیا / دلار آمریکا | وابسته به قیمت کالاها بهخصوص طلا و مواد خام |
| USD/CAD | دلار آمریکا / دلار کانادا | ارتباط مستقیم با قیمت نفت و بازار انرژی |
توصیه همیار کریپتو در مورد جفت ارزهای فارکس:
1- ترید در جفت ارزهای اصلی به دلیل نقدینگی بالا و ریسک کمتر، برای همه معامله گران مناسب است.
2- به طور کلی هر چه تمرکز بیشتری رو معاملات داشته باشید، سودآوری دلاری شما بیشتر خواهد بود؛ بنابراین پیشنهاد میکنیم فقط روی یک تا حداکثر سه جفت ارز ترید کنید.
3- ترید در جفت ارزهای فرعی به دلیل ریسک بیشتر، برای معاملهگران باتجربه مناسبتر است.
4- پیشنهاد میکنیم اصلاً سمت جفت ارزهای اگزوتیک نروید، زیرا اسپرد بالا، ریسک معاملاتی و نوسان بسیار بالایی دارند از طرفی به دلیل حجم معاملات پایین احتمال دستکاری قیمت در آنها بسیار زیاد است به همین دلیل پیش بینی قیمتشان سخت خواهد شد.
5- قبل از معامله هر جفت ارز، باید تحلیل و بررسی کامل انجام شود.
6- مدیریت ریسک در معامله هر نوع جفت ارز ضروری است.
جمع بندی
در این مقاله به بررسی انواع جفت ارزهای فارکس، به عنوان یکی از پایههای اصلی معاملات در این بازار پرشتاب، پرداختیم. جفت ارزهای فارکس در واقع ترکیبی از دو ارز هستند که نرخ برابری آنها به طور مداوم در حال تغییر است. این تغییرات فرصتی برای معاملهگران ایجاد میکند تا از خرید و فروش جفت ارزها سود کسب کنند. انواع جفت ارزهای فارکس عبارتاند جفت ارزهای اصلی، فرعی و اگزوتیک.
در بازار فارکس هنگام انتخاب جفت ارز باید عواملی مانند میزان سطح مهارت معامله گری خود و ریسک پذیری خود را در نظر بگیرید. با این حال توصیه میکنیم تنها روی چند جفت ارز که اسپرد معاملاتی پایین و ارزش پیپ بالایی دارند برای ترید تمرکز کنید.





